نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ٢٨٨ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

دلا بار گران بر گردن جان

منه چندان که چندانی نیرزد

به سیم و زر مشو بسیار مایل

که آنها کندن کانی نیرزد

طعام چرب و شیرین سلاطین

جواب تلخ دربانی نیرزد

به کنج بندگی آزاد بنشین

که ملک مصر زندانی نیرزد

مرا خیزد ز بحر دل گهرها

که هر یک زان کم از جانی نیرزد

ولی با همت اصحاب دولت

به قیمت گوهری نانی نیرزد

دریغ ابن یمین جائیکه آنجا

دو صد دانا بنادانی نیرزد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به اهمیت نداشتن ارزش‌های مادی و ظاهری اشاره می‌کند. او می‌گوید که بار سنگین و مسئولیت‌های نامناسب به جان نزنیم و نباید به طلا و نقره دل ببندیم، زیرا اینها ارزش واقعی ندارند. طعام‌های لذیذ سلطانی نیز در نهایت نمی‌توانند تلخی زندگی را جبران کنند. شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که آزادی و عاقلانه زندگی کردن مهم‌تر از بندگی و اسارت است. او بر اهمیت دوستی و همدلی تأکید کرده و می‌گوید که تلاش برای به دست آوردن ثروت همواره نتیجه مثبتی در پی ندارد و نیکی در کنار همدلی ارزشمندتر است. در نهایت، شاعر حسرت بر زندگی افرادی را می‌خورد که در دورانی بودند که دو صد خردمند در جهل غرق بودند.