نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴٧٧ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

مدتی شعر بهر گونه که آمد گفتم

لفظ و معنیش بدانسان که پسندد همه کس

غزل از روی هوس بود و قصائد ز طمع

نه طمع ماند کنون در دل تنگم نه هوس

بر مراثی و هجا نیز گرایش نکند

بر دل افشاندنم از فکرت تاریک قبس

زین پس ای ابن یمین دام طمع باز مکن

عنکبوتی ز تو لایق نبود بهر مگس

صحت و وجه معاش و همه اسباب بکام

ناسپاسی مکن انصاف بده اینت نه بس

بنشین فارغ و تیمار منه بر دل از آن

که چو شاهان نبود موکبت از پیش وز پس

شکر شکر ز طوطی روان باز مدار

دو سه روزی که بماندست درین تیره قفس

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاعر در این شعر به ملاحظات و احساسات درونی خود می‌پردازد. او از بیان شعر به شیوه‌ای که همه پسند باشد سخن می‌گوید و از اینکه غزل‌ها و قصایدش تنها بر مبنای هوس و طمع سروده شده‌اند، ابراز نارضایتی می‌کند. شاعر حالا دیگر نه هوس دارد و نه طمع، و به موضوعاتی مثل مراثی و هجا توجهی نمی‌کند. او از ابن یمین می‌خواهد که دیگر به دنبال طمع نباشد و در عوض بر صحت و وجه معاش تمرکز کند. در نهایت، شاعر به وضعیت خود و دلبستگی‌های دنیوی‌اش می‌نگرد و به اهمیت شکرگزاری و بی‌توجهی به مشکلات اشاره می‌کند، زیرا زندگی ممکن است کوتاه و گذرا باشد.