شمارهٔ ۱۹ امامی هروی
امامی هروی / مقطعات / وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
ای صاحبی که گردون گرد از جهان برآرد
گر یک نفس نباشد در حفظ تو طبایع
از حضرت تو لفظی وز نه فلک معانی
از خامهٔ تو حرفی وز صد کتب شرایع
کلک وانا ملت را زیبد که هست و باشد
سیر نجوم تایع دور سپهر طابع
گر در گهت نبودی، بودی بخاک پایت
هم کار دهر مهمل هم دور چرخ ضایع
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تأثیر و اهمیت وجود و کلام انسانی اشاره دارد. شاعر می‌گوید که اگر طبیعت یک لحظه از حمایت و حضور انسان غافل شود، تمامی معانی و الفاظ بی‌معنی خواهند بود. همچنین، او بر ارزش وجود انسان تأکید می‌کند و می‌گوید که بدون حضور انسان، کارهای جهان بی‌اساس و بی‌هدف خواهد بود. در واقع، شاعر به عظمت و جایگاه انسان در کائنات می‌پردازد و نقش او را در زندگی و نظم جهانی بسیار مهم می‌داند.