امامی هروی
درگذشته ۶۸۶ هجری قمری
زندگی‌نامهٔ امامی هروی
ملک‌الشعراء رضی‌الدین ابوعبدالله محمد بن ابی‌بکر بن عثمان هروی (وفات ۶۸۶ ه. ق) متخلص به امامی از شاعران ایرانی اوایل روزگار ایلخانی است. زادگاه او هرات بوده و مدح پادشاهان کرت را کرده است. او از شاعرانی است که در سدهٔ هفتم روش شاعران شرقی را در شعر خود حفظ کرد. وی با شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی، خواجه مجدالدین همگر، شمس الدین محمد صاحب دیوان و معین الدین پروانه معاصر بوده و چنان‌که از دیوانش استنباط می‌شود علاوه بر شعر، در علوم بلاغی، ادبیات عرب و نیز علوم عقلی از سرآمدن روزگار خود بوده‌است. دیوان امامی نزدیک به دو هزار بیت (یا اندکی بیشتر) است که در قالب قصیده، غزل، ترجیعات، مقطعات و رباعیات است. از این شاعر، رساله ای به زبان عربی در شرح یکی از قصاید شاعر معروف عرب، ابوالحارث غیلان بن عقبه، مشهور به ذوالرمه (متوفی ۱۱۷ هجری) در دست است که این رساله را به نام یکی از اتابکان نوشته و در آن لطایف و نکات ادبی، نحوی و لغوی قصیده یاد شده را شرح کرده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار امامی هروی
شعرهای امامی هروی
- شمارهٔ ۲ - در مدح الغ ترکان — زین عمارت ملک هم در رفعت و هم در صفا
- شمارهٔ ۴ - در مدح ضیاءالدین علی — ای شکوه نیم ترکت را زفعت بی ریا
- شمارهٔ ۷ - در مدح شمس الدین صاحب دیوان — آنکه بر تخت مکرمت شاهست
- شمارهٔ ۸ - در رثاء فخرالملک — صاحب شرق چو از صدر وزارت برخاست
- شمارهٔ ۳ - در مدح فخر الملک — بفالی سعد و روزی سعد صدر و صاحب دنیا
- شمارهٔ ۶ - در مدح نظام الدین — چیست آن دریا که مشک و گوهرش رنگست و آب
- شمارهٔ ۱ - در وصف سین — سحرگه در جهان جان بعون مبدع اشیا
- شمارهٔ ۵ - در مدح فخر الملک — ترک من پوشد ز آتش پرنیان بر روی آب
- شمارهٔ ۱۲ - در مدح فخرالملک — یا ساقی الصبوح که پیک صبا رسید
- شمارهٔ ۱۶ - تجدید مطلع — چیست آن پیکر نحیف و نزار
- شمارهٔ ۹ - در مدح شرف الدین مظفر — فکر بکرم چو روی بنماید
- شمارهٔ ۱۴ - در مدح فخرالملک — سلامی نجوم سما زو منور
- شمارهٔ ۱۰ - در مدح فخر الملک — ترک من چون طره عنبر شکن پرچین کند
- شمارهٔ ۱۳ - در مدح فخرالملک — شاه انجم چون ز برج جدی سر برمی‌زند
- شمارهٔ ۱۱ - در مدح فخر الملک — خنک آن دل که ز تیمار تو خرم گردد
- شمارهٔ ۱۵ - در مدح جمال الدین محمد یحیی — تازه و خرمست چون رخ یار
- شمارهٔ ۲۳ - در مدح شمس الملک — خیز ای کشیده حسن تو بر آفتاب خط
- شمارهٔ ۲۰ - در مدح فخر الملک — هوای تو ای جنت روح‌پرور
- شمارهٔ ۱۹ - تجدید مطلع — آمدم با ثنای صدر کبار
- شمارهٔ ۱۷ - تجدید مطلع — کای پریچهره مست خواب و خمار
- شمارهٔ ۱۸ - تجدید مطلع — کای ضمیرت با بر گوهر بار
- شمارهٔ ۲۴ - در مدح علاء الدوله ابوالفتح — تا داد چشم مست ترا روزگار تیغ
- شمارهٔ ۲۱ - در مدح فخرالملک — دوش چون برزد سر از جیب افق بدر منیر
- شمارهٔ ۲۲ - در مدح شمس الملک — وه که پیدا می کند هر دم ز روی روشنش