نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۲۰۷ عراقی

عراقی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

بگذر ای غافل ز یاد این و آن

یاد حق کن تا بمانی جاودان

تا فراموشت نگردد غیر حق

در حقیقت نیستی ذاکر، بدان

چون فراموشت شد آنچه دون اوست

ذاکری، گرچه نجنبانی زبان

خود نیابی چاشنی ذکر دوست

تا کنی یاد خود و سود و زیان

چون ز خود وز یاد خود فارغ شوی

شاهد مذکور گردی بی گمان

بگذری از ذکر اسماء و صفات

چون شود مذکور جانت را عیان

ذکر جانت را فراگیرد چنانک

نایدت یاد از دل و جان و روان

واله و مدهوش کردی آن نفس

در جمال لایزالی، بی‌نشان

هر چه خواهی آن زمان یابی ازو

خود کسی خود را نخواهد آن زمان

این چنین دولت نخواهی تو مگر

بر کنی دل را ز یاد این و آن

یاد ناید هیچ گونه حق تو را

تا تو یاد آری ز یار و خان و مان

ای عراقی، غیر یاد او مکن

تا مگر یاد آیدت با ذاکران

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به اهمیت یاد خداوند و فراموش نکردن او اشاره دارد. شاعر به افرادی که به یاد دیگران مشغولند هشدار می‌دهد که باید یاد حق را فراموش نکنند تا جاودانه بمانند. اگر کسی از یاد خدا غافل شود، در حقیقت از خود و حقیقت وجودش دور می‌شود. یاد خداوند باید در دل و جان حاکم باشد و در این صورت، انسان بتواند از یاد نام‌ها و صفات فراتر رود و به باطن و حقیقت وجود خود دست یابد. شاعر به عراقی‌ها توصیه می‌کند که تنها یاد خداوند کنند تا از برکات ذکر او بهره‌مند شوند. در نهایت، یاد حق سبب می‌شود انسان به معرفت و حقیقت نائل آید و از تمامی امور دنیوی فارغ شود.