نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

فصل ۱۰۵ عین‌القضات همدانی

عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

بحقیقت آنچه از معانی انسانی قابل عشق است همراز عالم معشوق و هم ملازم عتبۀ عزت معشوق است او را بعد نبود از فرط قرب و این سری غامض است مجدالدین طالب قَدَّسَ اللّهُ روُحَهُ گفته است:

خواهم که مرا خود غم او خو باشد

گر دست دهد غمش چه نیکو باشد

هان ای دل بیدل غم او دربرگیر

تا چشم زنی خود غم او او باشد

ای برادر آن معنی که قابل عشق است از فرط قرب بخواب مبتلا نشود و او را بیداری چون محبوب لازمۀ وجود است بلکه او بمحض عنایت او در هودج شهودست اما در خواب آه و هزار آه جان خون گرفته چون مطالعۀ آینۀ صفای دل کند؟

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

متن بیان می‌کند که عشق واقعی به معانی انسانی به معنای نزدیکی و ارتباط عمیق با معشوق است. این عشق به سبب نزدیکی و زیبایی معشوق به وجود می‌آید و این موضوع را مجدالدین طالب بیان کرده است. او به این نکته اشاره می‌کند که غم عشق نیز می‌تواند زیبا باشد و بیداری و حضور در عشق لازمه وجود آن است. در واقع، عشق واقعی و معنای آن در شهود و آگاهی از وجود معشوق نهفته است، اما در خواب و غفلت، شخص به غم و درد دچار می‌شود.