فصل ۱۶۱ عین‌القضات همدانی
عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
خواجه احمد غزالی قدس اللّه روُحَهُ گفته استنقطه‌های یُحِبُّهُم را در زمین فطرتافکندند تخم یحِبُّونَهُ بر آمد هر آینه تخم دویم هم رنگ تخم اول باشد سُبْحانی وَاَنَا الْحَقُّ اگر پدید آید از این اصل پدید آید و این معنی بذوق معلوم گردد رَبُّ سَّبَحَ نَفْسَهُ عَلی لِسانِ عَبدِه.
گر تخم برنگ تخم اول باشد
بس نامۀ عشق ما مطول باشد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
خواجه احمد غزالی می‌گوید که در زمین فطرت نقاطی وجود دارد که خداوند آن‌ها را دوست دارد و از تخم‌های آن نقاط عشق و محبت می‌روید. این تخم‌ها رنگ و حالتی مشابه دارند و اگر چیزی از این اصل به وجود آید، نشان‌دهنده حقیقت است. غزالی با بیان این نکته قصد دارد آن عشق و محبت را به زبان ساده بیان کند و می‌افزاید که اگر این تخم‌ها یکسان باشند، نوشته‌های عشق نیز طولانی و پرمحتوا خواهد بود.