فصل ۱۹۸ عین‌القضات همدانی
عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تا عاشق بندانسته است و مراد او در طلب او نبسته است از دردوانرهد چون یقین کند که درین راه طالب از یافت بود نه یافت از طلب دل از خود بردارد و بر او نهد نظر سر بر گرفت پیر هری دارد که در مناجات خود گفته است الهی یافت تو آرزوی ماست اما دریافت تو نه ببازوی ماست چنانکه حکیم گفته همه چیز تا نجوئی نیابی بجز دوست که تا نیابی نجوئی:
یقین دان کو نباشی تو ولیکن
نباشی در میان آنگه تواوئی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بیان عشق و ارتباط عارفانه با خدا می‌پردازد. نویسنده اشاره دارد که تا وقتی انسان در جستجوی محبوب حقیقی (خدا) است و مرادش او باشد، از درد و رنج در راه عشق در امان نخواهد بود. وقتی یقین حاصل شود که در این مسیر، جستجو برای یافتن خداست و نه یافتن هدفی از جستجو، انسان باید دل از خود بکند و توجهش را به خدا معطوف کند. همچنین نقل قولی از یک عارف معروف وجود دارد که می‌گوید آرزوی یافتن خدا برای ما مهم است، اما دریافت او به تنهایی کافی نیست. در نهایت، به این نکته اشاره می‌شود که تا انسان خود را از میان بردارد، به حقیقت نخواهد رسید.