فصل ۵۰ عین‌القضات همدانی
عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
عاشق را آن نیکوتر که خویشتن دار بود و کشندۀ یار بود زیرا که روزی بار بود اما رهگذر آن بردار بود:
گر رهگذر عشق تو بردار بود
آسان بود ای پسر نه دشوار بود
از خارچه باک باشد آن را که ورا
معشوق دلش میان گلزار بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر می‌گوید عاشق واقعی کسی است که خود را به خوبی بشناسد و در کنار معشوقش باشد، حتی اگر سختی‌هایی بر سر راهش باشد. عشق اگرچه دشوار به نظر می‌رسد، اما اگر فردی عاشق باشد، این دشواری‌ها را به راحتی می‌پذیرد. بنابراین، نگرانی از مشکلات نباید مانع عشق شود، زیرا معشوق مانند گلی زیبا در میان گلزار است و عشق به او ارزشمند است.