فصل ۵۴ عین‌القضات همدانی
عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
علم برای آبادانی عالم است پس عالم صاحب خشیت باید اِنَّما یَخشیَ اللّهَ مِن عِبادِهِ العُلَماء تا آبادانی علم را سبب شود و عشق برای خرابی عالم است اَلْمَحَبَةُ نارٌ وَالشوقُ لَهَبُهُ پس عاشق صاحب تجاسر باید تا آتش در هر دو کون زند:
آتش در زن بهر چه دارد یارت
و اندیشه مکن ازین برآید کارت
چون سوخته گردد ای پسر آثارت
باقی ببقای او شود انوارت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
علم برای سازندگی و آبادانی جهان است؛ به همین دلیل، عالم باید خائف از خداوند باشد. در عوض، عشق به ویرانی و تخریب عالم منجر می‌شود. عشق همچون آتش است که با شور و شوق آن را شعله‌ور می‌سازد. به همین دلیل، عاشق باید جرات و جسارت داشته باشد. این آتش در هر دو صورت وجود دارد، اما توجه نکن که این آتش ممکن است به ویرانی بینجامد. اگر دلت بسوزد و آثار عشق در تو باقی بماند، آنچه که باقی می‌ماند از نور الهی خواهد بود.