شمارهٔ ۲۵ فضولی
فضولی بغدادی / مقطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
بهر دفع دشمن و فتح بلاد و حفظ نفس
پادشه را منت خیل و حشم باید کشید
محرمان پادشه را از برای عز و جاه
رنج باید دید در خدمت الم باید کشید
منعمان ملک را از محرمان پادشه
متصل در کسب جمعیت ستم باید کشید
مفلسان کم قناعت را ز بهر لقمه
از سکان منعمان پیوسته غم باید کشید
گوشه گیران قناعت ورز را در کنج فقر
محنت ستر تن و قوت شکم باید کشید
هر کرا میل اقامت هست در دنیای دون
بر خط جمعیت خاطر قلم باید کشید
یا بباید ساخت با محنت بهر حالی که هست
یا ازین سر منزل محنت قدم باید کشید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف رنجها و سختیهایی میپردازد که افراد در راه حفظ وطن، خدمت به پادشاه و داشتن زندگی بهتر باید تحمل کنند. شاعر اشاره میکند که برای دفع دشمن و حفظ سلامتی، باید زحمت کشید و از محرمات پادشاه نیز به خاطر مقام و عزت رنج برد. بهخصوص کسانی که در تنگدستی و فقر زندگی میکنند، باید از مشکلات و غمهای ناشی از فشار زندگی آگاه باشند. در نهایت، شاعر به این نتیجه میرسد که یا باید با محنتهای زندگی وفق پیدا کرد یا برای کسب بهبودی از این وضعیت تلاش کرد و قدم برداشت.