فضولی بغدادی
زاده ۸۸۵ – درگذشته ۹۶۳ هجری قمری، حله
زندگی‌نامهٔ فضولی
ملا محمد بن سلیمان فضولی بغدادی (زادهٔ ۸۸۵ هجری قمری در حِلّه، درگذشتهٔ ۹۶۳ هجری قمری) ادیب و شاعر سدهٔ دهم هجری قمری است که به زبان‌های ترکی، فارسی و عربی شعر سروده است. زادگاه او را در بعضی از منابع کربلا یا نجف یا بغداد هم ذکر کرده‌اند. او پرورش‌یافتهٔ شهر بغداد است و به همین جهت به بغدادی مشهور شده است. آثار فارسی وی، علاوه بر دیوان اشعار، شامل منظومه‌های ساقی‌نامه (هفت جام)، «رند و زاهد»، «صحت و مرض»، «انیس القلب» و «روح‌نامه» (سفرنامهٔ روح یا حُسن و عشق) است.
آثار فضولی
شعرهای فضولی
- مقدمهٔ دیوان فارسی — الله الله! چه خزانه‌ای است معانی که از ابتداء خلقت اشیاء، اصحاب شرایع و اهوا به اختلاف مذاهب و آرا، در احکام صواب و خطا، به مراد و مدعا از آن صرف می‌نمایند. و چه سلکی است کلام که دُرهای آن خزانه را دانه دانه چنان به سلسلهٔ ضبط کشیده که هیچ معنی بی
- بخش ۶ - نشأه جام سوم — بیا ساقی آن جوهر صاف و پاک
- بخش ۴ - نشأه جام دوم — بیا ساقی آن راحت‌افزای روح
- بخش ۲ - نشاه جام اول — بیا ساقی آن آب آتش مزاج
- بخش ۵ - مناظره با دف — معنبر شبی محفلی ساختم
- بخش ۱ - تمهید — سر از خواب غفلت چو برداشتم
- بخش ۷ - مناظره با چنگ — شبی محفلی داشتم پر سرور
- بخش ۳ - مناظره با نی — شبی بود در سر مرا ذوق می
- بخش ۸ - نشأه جام چهارم — بیا ساقی آن لاله باغ ذوق
- بخش ۱۲ - نشأه جام ششم — بیا ساقی آن جوهر بی بدل
- بخش ۱۴ - نشأه جام هفتم — بیا ساقی آن شهد شیرین مذاق
- بخش ۱۰ - نشأه جام پنجم — بیا ساقی آن آب کوثر سرشت
- بخش ۱۱ - مناظره با تنبور — شبی رِقّتی داشتم در نماز
- بخش ۱۵ - مناظره با مطرب — شبی داشتم مطربی هم‌نشین
- بخش ۱۳ - مناظره با قانون — شبی داشتم صحبتی چون ارم
- بخش ۹ - مناظره با عود — شبی خواستم بزمی آراستم
- بخش ۱۶ - مثنوی — خیز ساقی، بساط می بر‌چین
- شمارهٔ ۴ — السلام ای ساکن محنت سرای کربلا
- شمارهٔ ۳ - ستایش قاضی رکن‌الدین بغداد — نیست اهل درد را جز درگهت دارالشفا
- شمارهٔ ۲ — منم ندیده ز ابنای روزگار وفا
- شمارهٔ ۷ — هوای شمع رخت آتشم بجان انداخت
- شمارهٔ ۵ — کشید شاهد گل را صبا ز چهره نقاب
- شمارهٔ ۶ — تا مرا مهر تو در دل رخ تو در نظر است
- شمارهٔ ۱ — ماییم درد پرور دنیای بی وفا