شمارهٔ ۴ فضولی
فضولی بغدادی / مقطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
حمد بیحد احدی را که کمال کرمش
داد سرمایه توفیق خرد انسان را
داد سر رشته اقبال بدست خردش
کرد تعلیم باو قاعده ایمان را
تا بهنگام عمل فرق بد و نیک کند
لطف کرد و بفرستاد باو قرآن را
تا کند کام دل از معنی قرآن حاصل
کرد مصباح طریق طلبش عرفان را
ای خوش آن عاقبت اندیش که ضایع نکند
این همه مرحمت و مکرمت و احسان را
در همه کار شود تابع آثار نبی
مقتدای عمل خود نکند شیطان را
گرچه شک نیست درین قول که غفران آخر
می کند رفع خطا و خلل عصیان را
اول حال اگر میل معاصی نکند
به از آنست که آخر طلبد غفران را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به سپاسگزاری از خداوندی اشاره دارد که نعمتهای فراوانی به انسان عطا کرده و او را به سمت کمال راهنمایی کرده است. شاعر به لطف الهی اشاره میکند که با ارسال قرآن، انسان را به شناخت خوب و بد و ایمان هدایت کرده است. او بر اهمیت عمل صالح و پیروی از پیامبر تأکید میکند و میفرماید که عاقل نباید این نعمتها را ضایع کند. همچنین، به موضوع توبه و غفران اشاره شده است و اینکه اگر انسان از معاصی دوری کند، بهتر از آن است که در پایان تنها به طلب بخشش بپردازد.