نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۳۶ قاآنی

قاآنی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

نفس با عقل آشنا نشود

زاع را نفرتست از طوطی

سفله راگر هزارگنج دهی

نشود رام جز که با لوطی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این بیت ها به این مفهوم اشاره دارند که اگر نفس (روح انسانی) با عقل و درک آشنا نشود، دچار نفرت و نادانی می‌شود. همچنین بیان می‌کند که کسی که از طبقات پایین جامعه است، حتی با داشتن ثروت زیاد (هزار گنج)، بدون داشتن تربیت و آگاهی نمی‌تواند مهار شود و آرام بگیرد. در واقع، تربیت و آگاهی از عقل ضروری است تا انسان به آرامش و کمال دست یابد.