بخش ۲۳ - فی معرفة العشق و العقل و ادبارهما قاسم انوار
قاسم انوار / انیس العارفین / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
حاکم مطلق،خدای ذوالجلال
قادر بی چون، قدیم بر کمال
کرد سلطان عشق را بر عالمی
کاهل معنی امر خوانندش همی
عقل را بر عالم خلق این چنین
کرد حاکم،حاکم دنیا و دین
هر دوراز آمد شد آن نظرتان
گشت اقبالی و ادباری عیان
روح پاک از نظرتین شد بهره مند
از محبت و ز معارف سر بلند
در روش اقبال و ادباریش نیز
هم عیان آمد بتقدیر عزیز
عقل را این هر دو حال از عکس اوست
در همه احوال، اگر بد، گر نکوست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر به توصیف قدرت و عظمت خداوند میپردازد و او را حاکم مطلق و قادر به کمال معرفی میکند. خداوند سلطان عشق را در جهانی قرار داده که ممکن است برخی به عدم توجه نسبت به معانی عمیق آن دچار شوند. عقل انسان بر اساس اراده خداوند حاکم بر عالم خلقت است. هر زمان که انسان از نعمتهای الهی بهرهمند میشود، آثاری از محبت و معارف الهی در او نمایان میشود. در نهایت، شاعر اشاره میکند که عقل انسان در تمام حالات، تحت تأثیر نگاه و اراده خداوند قرار دارد، چه در خوبیها و چه در بدیها.