نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۴ - ساقی‌نامهٔ ۹ حافظ

حافظ شیرازی / اشعار منتسب / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

من ار زآن که گردم به مستی هلاک

به آیین مستان بریدم به خاک

به تابوتی از چوب تاکم کنید

به راه خرابات خاکم کنید

به آب خرابات غسلم دهید

پس آنگاه بر دوش مستم نهید

مریزید بر گور من جز شراب

میارید در ماتمم جز رباب

ولیکن به شرطی که در مرگ من

ننالد به جز مطرب و چنگ زن

تو خود حافظا سر ز مستی متاب

که سلطان نخواهد خراج از خراب

این شعر در کتاب سفینهٔ حافظ به سعی و اهتمام سرتیپ مسعود جنتی عطایی در زمرهٔ ساقی‌نامه‌های منتسب به حافظ آمده است. هر چند لحن و زبان شعر نشان می‌دهد که این شعر به احتمال بالا از حافظ نیست.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به تمسخر و انتقاد از زندگی پر زحمت و پر دردسر می‌پردازد و تأکید می‌کند که فرد در زمان مرگش باید به سنت مستان و شادمانه‌ها بپردازد. شاعر درخواست می‌کند تا پس از مرگش او را در تابوتی از چوب تاک بگذارند و در آب خرابات غسل دهند. همچنین تأکید دارد که فقط شراب بر قبرش ریخته شود و موسیقی و شادی برایش برگزار گردد. در نهایت، شاعر به خود یادآوری می‌کند که نباید از حالت مستی دور شود، زیرا در این حالت زندگی آسان‌تر و بی‌خطرتر خواهد بود. برخی معتقدند این شعر به حافظ نسبت داده شده، اما ممکن است از او نباشد.