بخش ۲ - فی التوحید حزین لاهیجی
حزین لاهیجی / مطمح الانظار / وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
ای رقمت سلسله بند وجود
در خط فرمان تو اقلیم جود
راتبه خوار قلمت، مغز جان
مغزپذیر کرمت استخوان
نقطه ای از خامهٔ تو کاینات
رشحه ای از چشمهٔ فیضت حیات
پرده گشای نفس راستان
مرسله بندِ گهرِ داستان
نغمه طراز چمن جان و دل
جرعه دِهِ انجمن آب و گل
مصطبه آرای صبوحی کشان
مشغله افزای غم مهوشان
غازه کش چهرهٔ تابنده حور
مایه دِهِ چشمهٔ پاینده نور
غالیه سای قلم مشک ریز
نافه گشای نفس مشک بیز
روشنی چشم بلند اختران
شاهد دلهای نکومحضران
سرمه کش چشم جهان بین عقل
عاشقی آموز دل و دین عقل
بارقه افروز چراغ یقین
برق به خرمن فکن کفر و دین
لعل طراز خزف جزء و کل
از شرف گوهر ختم رسل
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره عظمتی الهی و نقش پرورش‌دهنده آن در وجود انسان‌هاست. شاعر به زیبایی و فضیلت‌های خداوند اشاره می‌کند و می‌گوید که تمام آفرینش در خط فرمان او قرار دارد. او کلمات را به عنوان ابزارهایی برای انتقال فیض و الهامات الهی می‌بیند. در ادامه، به عشق و شناختی که از طریق خداوند به دل‌ها و عقل‌ها می‌رسد نیز اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که نور ایمان و یقین، کفر و تردید را از بین می‌برد. در نهایت، شاعر بر ارزش و مقام انسان‌ها به عنوان مخلوقاتی که در پی شناخت خداوند هستند، تأکید می‌کند.