بخش ۲۱ حزین لاهیجی
حزین لاهیجی / ودیعة البدیعه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
هر که خواهد در انفس و آفاق
که بود جمله مظهر اطلاق
جلوهٔ حق، شود مشاهده اش
شرط این رَه بود مجاهده اش
فکر و ذکری که موصل است به آن
باید اوّل نمودنِ سامان
تا ز شرک و دویی نپرهیزد
کی پراکندگی ز دل خیزد؟
شرک، در چشم سالکان سعید
دیدن ذرّه هست با خورشید
ترک شرکی که عین ایمان است
از نظر ارتفاع اعیان است
فکر، سرمایهٔ لقا باشد
ذکر، نسیان ما سوا باشد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به دنبال توصیف راهی است که انسان باید برای رسیدن به حقیقت و نزدیک شدن به خداوند طی کند. برای رسیدن به این هدف، فرد باید مجاهده و تلاش کند و از شرک و دوگانگی بر حذر باشد. توجه و ذکر باید به سمت خداوند باشد تا فرد به وحدت و یکپارچگی در دل دست یابد. در نهایت، ایمان واقعی در ترک شرک نهفته است و باید از وابستگی به غیر خدا آگاه بود.