نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۵ حزین لاهیجی

حزین لاهیجی / ودیعة البدیعه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

چونکه ایمان و کفر اقسام است

دانش جمله شرط اسلام است

کفر را چون مراتب است بسی

نرسیده‎ست بی شناخت کسی

مؤمن خاص، او تواند بود

کز دل انواع کفر، جمله زدود

کفر و ایمان به شرع و منساق است

متقابل به شرط اطلاق است

باقی آن مراتب معدود

متقابل نمی تواند بود

آنچه ایمان خالص است و قویم

بود آن، مر خدای را تسلیم

علم و تصدیق جمله قول رسول

در جمیع فروع و کلّ اصول

علم و تصدیق، باز هم محکم

اعتراف زبان و دل با هم

امر او را به جای آوردن

اجتناب نواهیش کردن

حدّ ایمان مطلق این باشد

هر که را هست، مرد دین باشد

پس اگر صیت دعوی نبوی

یا که برخی ز شرع مصطفوی

به کسی نارسیده باشد آن

ره نداند به چشمهٔ حیوان

خواه نشنیدنش سبب باشد

یا نفهمیدنش سبب باشد

او درین حال، کافر است به جهل

بود از کافران عذابش سهل

بلکه باشد که زمره ای زاینان

می نبینند از عذاب زیان

کفر ادنی و اهون آن کفر است

قابل رحمت این چنین کفر است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

ایمان و کفر دارای اقسام و مراتب مختلفی هستند. دانش و شناخت شرط ضروری برای اسلام است و هیچ کس نمی‌تواند به کفر برسد بدون اینکه ابتدا به شناخت برسد. مؤمنی خاص است که انواع کفر را از دل خود زدوده است. کفر و ایمان در شرع معنا دارند و به یکدیگر وابسته‌اند. ایمان خالص، تسلیم در برابر خداوند است و شامل علم و تصدیق به آموزه‌های رسولان و اجتناب از نواهی است. حالت‌هایی که فرد به برخی اصول دین دسترسی نداشته باشد، باعث می‌شود تا او در وضعیت کفر جهل قرار گیرد و عذابش نیز ملایم‌تر خواهد بود. بنابراین، کفر ناخواسته و ناشی از جهل، آنقدر سنگین نیست و فرد می‌تواند از رحمت الهی برخوردار شود. در نهایت، ایمان واقعی نیاز به علم و عمل همزمان دارد.