بخش ۲۷۸ - حرم جز قبله قلب و نظر نیست اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / ارمغان حجاز / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
حرم جز قبله قلب و نظر نیست
طواف او طواف بام و در نیست
میان ما و بیت الله رمزیست
که جبریل امین را هم خبر نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مفهوم عمیق حرم و اهمیت آن در دل و روح اشاره دارد. حرم تنها یک مکان فیزیکی نیست، بلکه قبله دلها و مرکز توجه است. طواف کردن در حرم، مشابه چرخش دور بامها و درها نیست و بین زائران و کعبه رمزی نهفته وجود دارد که حتی جبریل، فرشته مقرب، از آن آگاه نیست. این مضمون نشاندهندهی عمق روحانی و معنوی ارتباط انسانها با مکانهای مقدس است.