بخش ۲۶۸ - بایرن اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
مثال لاله و گل شعله از زمین روید
اگر به خاکِ گلستان تراود از جامش
نبود درخورِ طبعش هوای سرد فرنگ
تپید پیک محبت ز سوز پیغامش
خیال او چه پریخانه ئی بنا کرد است
شباب غش کند از جلوه لب بامش
گذاشت طایر معنی نشیمنِ خود را
که سازگار تر افتاد حلقهٔ دامش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تصویر کشیدن زیبایی و عشق با استفاده از مثال‌های گل و طبیعت پرداخته است. شاعر با بیان اینکه گل‌ها از زمین می‌رویند، به شگفت‌انگیزی و زیبایی عشق اشاره دارد. همچنین هوای سرد فرنگ نمی‌تواند با روح و صفای عشق همخوانی داشته باشد. شاعر به خیالاتی که از عشق در ذهنش شکل می‌گیرند و جذابیتی که از آن منشأ می‌گیرد نیز اشاره می‌کند. در نهایت، این شعر به پیوند عمیق میان عشق و معنا می‌پردازد و نشان می‌دهد که عشق مانند پرنده‌ای است که در دل آدمی جا دارد.