بخش ۲۲ - یا مسلمان را مده فرمان که جان بر کف بنه اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / زبور عجم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
یا مسلمان را مده فرمان که جان بر کف بنه
یا درین فرسوده پیکر تازه جانی آفرین
یا چنان کن یا چنین
یا برهمن را بفرما نو خداوندی تراش
یا خود اندر سینهٔ زناریان خلوت گزین
یا چنان کن یا چنین
یا دگر آدم که از ابلیس باشد کمترک
یا دگر ابلیس بهر امتحان عقل و دین
یا چنان کن یا چنین
یا جهانی تازه ئی یا امتحانی تازه ئی
می کنی تا چند با ما آنچه کردی پیش ازین
یا چنان کن یا چنین
فقر بخشی؟ باشکوه خسرو پرویز بخش
یا عطا فرما خرد با فطرت روح الامین
یا چنان کن یا چنین
یا بکش در سینهٔ من آرزوی انقلاب
یا دگرگون کن نهاد این زمان و این زمین
یا چنان کن یا چنین
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر از خداوند خواستار تغییرات و تحولی عمیق در انسانیت و جامعه است. او به شدت از وضعیت موجود ناخرسند است و خواستار یا قدرت و روحی تازه برای انسان‌هاست یا تغییراتی بنیادی. شاعر به بیان نیاز به رهایی از ستم و فقر و همچنین آرزوی برای خلق جهانی نو اشاره می‌کند و از خدا می‌خواهد که به او و دیگران آرزوی تحول و انقلاب ببخشد یا به شکل دیگری شرایط را دگرگون کند. در واقع، او از خدا می‌خواهد که یا چیزی جدید خلق کند یا انسان‌ها و جهان را بهبود بخشد.