نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۷ - فرستادن مانوش نه پاره کتاب پیش کوش ایرانشان

ایرانشان ابن ابی الخیر / کوش‌نامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

ز کردار شه گشت مانوش شاد

به دستور خویش این سخن برگشاد

فرستاد نُه پاره دفتر به شاه

که هر یک سوی دانشی برد راه

چو دریای دانش مر آن هر یکی

فزون آمدی هر یکی بر یکی

از آن نُه، دو اندر پزشکی نمود

که اندر جهان آن پزشکی نبود

یکی «انکست عرش» را بود نام

که دانا ز خواندن شود شادکام

دگر علم بقراط اندر فصول

که مردم ز خواندن نگردد ملول

چهارم کتابی که خوانی علل

که آن را نیابی به گیتی بدل

بَلیناس گفته‌ست و گفتار اوی

همی جان فزاید به دیدار اوی

وز اخبار شاهان فرستاد پنج

که هر کس ز گیتی چه دیده‌ست رنج

همه داستان‌های شاهان روم

ز کردارشان اندر این مرز و بوم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، به داستانی اشاره شده که در آن، شاه به منظور افزایش دانش و آگاهی خود، نامه‌ای به زمانه می‌فرستد. او تعدادی کتاب و دانش‌های مختلف را به شاه تقدیم می‌کند. این کتاب‌ها شامل اطلاعاتی درباره پزشکی، علم بقراط، و دیگر علم‌ها هستند که هر کدام برای خود اهمیت و ویژگی‌هایی دارند. همچنین، شاه داستان‌هایی از شاهان روم و تجربیات آنان را نیز دریافت می‌کند که به او کمک می‌کند تا از رنج‌ها و مشکلات دنیا آگاهی بیشتری پیدا کند. در کل، هدف این نامه و کتاب‌ها، ارتقای دانش و بینش شاه و مردم است.