بخش ۲۶۳ - پاسخ قراطوس به کوش و نپذیرفتن فرمان او ایرانشان
ایرانشان ابن ابی الخیر / کوش‌نامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
یکی پاسخ نامه فرمود و گفت
که با رای مردم خرد باد جفت
رسید و بخواندم سخن‌های تو
نبینم ز دانش همی رای تو
نمودن بزرگی و گندآوری
به دل ناپسند است اگر بنگری
پدید آید این داستان در مصاف
که با کیست مردی و با کیست لاف
دگر، مردمان را که درخواستی
بدین آرزو نامه آراستی
اگر زیردستان تو را درخوراند
مرا نیز درخور، که در کشوراند
که ما با پرستش نکردیم خوی
دل تو نکردی چنین آرزوی
نکردیم فرمان شاهان پیش
تو مپسند نیز این سخن‌های خویش
چو در نامه این داستان‌ها براند
فرستادهٔ کوش را پیش خواند
به پیش وی انداخت تا باز گشت
در آن راه پرّانتر از بازگشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، شخصی پاسخ نامه‌ای دریافت می‌کند و به نظر مردم اهمیت می‌دهد. او به سخنان نویسنده نامه توجه می‌کند اما انتقاداتی نسبت به دانش و تجربه او دارد. او بیان می‌کند که خودخواسته بزرگ‌منشی و خودستایی ناپسند است و بهتر است که در مصاف و مبارزه، حقیقت مشخص شود. همچنین، او به دیگران اشاره می‌کند که اگر کسی از او درخواست کند، باید به شایستگی آنان نیز توجه کند. او از بی‌احترامی و از اینکه نظر شخصی خود را مطرح کند، پرهیز می‌کند و به فرستاده‌اش دستور می‌دهد تا بازگردد.