نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۹۷ - قطعه جمال‌الدین عبدالرزاق

جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی / قصاید / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

من ز جمع شاعران باری کیم

من ز لاف دانش و دعوی کیم

من ز نثر پاک چون نثره چه ام

من ز نظم شعر چون شعری کیم

هر زمان گویم که شعر من چنین

من ازین دعوی بیمعنی کیم

گویم از من زنده شد شخص سخن

من نه نفخ صور و نه عیسی کیم

من ید بیضا نمایم در هنر؟

ای مسلمانان من از موسی کیم

طعنه ها در شعر استادان زنم

من بدین دانش ز استهزی کیم

چیست این باد و بروت خواجگی

سیم دارم فاضلم آری کیم

من فراز توده غبرا چه ام

من بزیر قبه اعلی کیم

من زمدت یا زخدمت چیستم

من ز رسم و خلعت اجری کیم

من ندانم تا من عامی صفت

ز اختراع و صنعت انشی کیم

من ز شرح گوهر ثانی چه ام

من ز سر علت اولی کیم

میتوان دانست قدر زرگری

این تکبر چیست پس یعنی کیم

گر ز بهر بندگی نپذیردم

رکن دین من در همه گیتی کیم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر بیانگر احوالات و ویژگی‌های شاعر است. شاعر خود را از جمع شاعران و مدعیان دانش جدا می‌داند و بر این باور است که نسبت به دیگران، نثر و نظم خاص و متفاوتی دارد. او بیان می‌کند که به رغم ادعاهای بسیاری که دارد، در واقع، هنر و توانایی‌هایش خود را به نمایش می‌گذارد و از دیگران برتری دارد. همچنین با اشاره به شخصیت‌های مذهبی مانند موسی و عیسی، نشان می‌دهد که او نیز در هنر و دانش، قابلیت‌های ویژه‌ای دارد. شاعر به نقد و طعنه به شعر دیگران می‌پردازد و بر این نکته تأکید می‌کند که در مورد مقام و منزلتش در عالم ادبیات و هنر، مطمئن و با اعتماد به نفس است. او همچنین درباره مفهوم تواضع، تکبر و ارزش واقعی دانش و هنر تأمل می‌کند. در نهایت، در می‌یابیم که بنیاد ایمان او بر بندگی و خدمت به خدا استوار است.