نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۱۰ - طبقه ثانی آنکه نیت ایشان اجتناب از آنست که شر ایشان متعدی به غیر شود و هذا ارفع من الاول فان فی الاول سوء الظن بالناس و فی الثانی سؤ الظن بنفسه و سؤ الظن بنفسک اولی لأنک بنفسک اعرف جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

وان دگر رخت و بار برده به غار

وز صغار و کبار کرده کنار

نیتش آنکه هیچ آسوده

زو نگردد به هرزه فرسوده

به حدیث رسول صدق اندیش

هست هفتاد شعبه ایمان بیش

هست ازان جمله شعبه ادنی

کردن از راه خلق دفع اذی

هیچ اذایی به راه خلق خدای

نیست بدتر ز نفس بدفرمای

منصف متصف به هوش و خرد

خلق را نیک دید و خود را بد

همه کس را ز خویش بهتر دید

بد خود را به خلق نپسندید

تا کسی کم کشد ازو باری

در دلی کم خلد ازو خاری

بار خود را به دوششان نگذاشت

خار خود را ز راهشان برداشت

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این بیت‌ها، شاعر به اهمیت ایمان و رفتار نیک با دیگران اشاره می‌کند. او می‌گوید که بهتر است انسان‌ها خود را بد بدانند و دیگران را نیک، تا بتوانند از آزار و اذیت دیگران جلوگیری کنند. در این راستا، او بر حذف دردها و مشکلات از زندگی دیگران تاکید می‌کند و می‌افزاید که هیچ گناهی بدتر از آزار رساندن به دیگران نیست. این متن به نوعی دعوت به خودانتقادی و توجه به حال دیگران دارد.