بخش ۱۲ - در صفت عدل و نصفت جامی
جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
چیست عدل آنکه بگذری ز فضول
نکنی از طریق شرع عدول
شرع را نصب عین خود سازی
چشم بر غیر آن نیندازی
چون گماری به کار اندیشه
شیوه راستی کنی پیشه
اول آن را به شرع سازی راست
آنگه آری به جای بی کم و کاست
زانکه میزان معدلت شرع است
شرع اصل است و غیر آن فرع است
هر چه نبود به وفق آن میزان
عدل نامش منه که ظلم است آن
دور باشد ز طور دینداری
که کنی ظلم و عدل پنداری
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بررسی مفهوم عدالت و رابطه آن با شرع (قانون دینی) می‌پردازد. شاعر تأکید می‌کند که برای دستیابی به عدالت، باید از کارهای اضافی و بی‌فایده پرهیز کرد و به اصول شرع پایبند بود. او بیان می‌کند که شرع باید به عنوان معیار و اصل در نظر گرفته شود و هر عملی که با آن تناقض داشته باشد، عدالت نامیده نمی‌شود بلکه ظلم است. بنابراین، دوری از ظلم و پایبندی به اصول دینی، کلید اصلی دینداری واقعی است.