نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۹ - در کشف و اظهار آنکه در نفس کلمه طیبه لااله الاالله اشارتی هست به ستر و اخفای آن جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

حرفها را به وقت نطق و بیان

شفه آمد منصه اعلان

گر تأمل کنی درین کلمه

بنگری حال حرفهاش همه

بی گمان دانمت به آن گروی

که یکی نیست زان میان شفوی

مخرج حرفهاش جز شفه است

نسبت آن سوی شفه سفه است

وین اشارت بدان بود که مدام

بایدش در حریم ستر مقام

این سبق پیشه کن چه روز و چه شب

بی فغان زبان و جنبش لب

پیش روشندلان بحر صفا

ذکر حق گوهر است و دل دریا

پرورش ده به قعر آن گهری

که نیاید به لب ازان اثری

تا خدا سازدش به نصرت و عون

گوهری قیمتش فزون ز دو کون

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر بیان شده که سخن گفتن و بیان احساسات باید در زمان و مکان مناسب انجام شود. اگر به کلام دقت کنی، متوجه می‌شوی که حقیقتاً بسیاری از سخنان بی‌مورد و سطحی هستند. برداشت اصلی این است که صحبت کردن باید با احتیاط و در مواقع لازم باشد و به جای فریاد و حرف زدن زیاد، باید به درون خود و ذکر خداوند پرداخته شود. همچنین اشاره شده که درک عمیق و آرامش درونی باید در اولویت باشد و سعی شود چیزی از دل بر نیاید که تأثیری نداشته باشد. در نهایت، این طرز تفکر موجب کمک و نصرت خداوند خواهد شد و نتیجه‌اش به گوهری ارزشمند خواهد انجامید.