نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۱ - در ترغیب مطالب بر مراقبه که عبارت است از نسیان رؤیة المخلوق بدوام النظر الی الخالق بنسیان رؤیة المخلوق یعنی رونده راه می باید که دائما ناظر جناب احدیت باشد و رقم نسیان و نیستی و فنا بر ناصیه جمیع مخلوقات کشد جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

سر مقصود را مراقبه کن

نقد اوقات را محاسبه کن

باش در هر نفس ز اهل شعور

که به غفلت گذشت یا به حضور

هر چه جز حق ز لوح دل بتراش

بگذر از خلق و جمله حق را باش

رخت همت به خطه جان کش

بر رخ غیر خط نسیان کش

در همه شغل باش واقف دل

تا نگردد ز شغل خود غافل

دل تو بیضه است ناسوتی

حامل شاهباز لاهوتی

گر ازو تربیت نگیری باز

آید آن شاهباز در پرواز

ور تو در تربیت کنی تقصیر

گردد از این و آن فساد پذیر

تربیت چیست آنکه بیگه و گاه

داریش از نظر به غیر نگاه

بگسلی خویش از هوا و هوس

روی او در خدای داری و بس

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به اهمیت مراقبه و خودآگاهی در زندگی اشاره دارد. نویسنده به ما می‌آموزد که باید هر لحظه به اعمال و نیات خود توجه کنیم و از غفلت دوری کنیم. او توصیه می‌کند که از هر چیزی غیر از حق در دل خود دوری کنیم و همواره در جستجوی حقیقت باشیم. تربیت روحی و اخلاقی نیز از موضوعات مهم متن است؛ به طوری که اگر توجه کافی به اخلاق و تربیت نداشته باشیم، ممکن است از مسیر درست منحرف شویم. در نهایت، تمرکز بر خدا و دوری از وابستگی‌های دنیوی مورد تاکید قرار می‌گیرد.