بخش ۳۱ - در ترغیب مطالب بر مراقبه که عبارت است از نسیان رؤیة المخلوق بدوام النظر الی الخالق بنسیان رؤیة المخلوق یعنی رونده راه می باید که دائما ناظر جناب احدیت باشد و رقم نسیان و نیستی و فنا بر ناصیه جمیع مخلوقات کشد جامی
جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
سر مقصود را مراقبه کن
نقد اوقات را محاسبه کن
باش در هر نفس ز اهل شعور
که به غفلت گذشت یا به حضور
هر چه جز حق ز لوح دل بتراش
بگذر از خلق و جمله حق را باش
رخت همت به خطه جان کش
بر رخ غیر خط نسیان کش
در همه شغل باش واقف دل
تا نگردد ز شغل خود غافل
دل تو بیضه است ناسوتی
حامل شاهباز لاهوتی
گر ازو تربیت نگیری باز
آید آن شاهباز در پرواز
ور تو در تربیت کنی تقصیر
گردد از این و آن فساد پذیر
تربیت چیست آنکه بیگه و گاه
داریش از نظر به غیر نگاه
بگسلی خویش از هوا و هوس
روی او در خدای داری و بس
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به اهمیت مراقبه و خودآگاهی در زندگی اشاره دارد. نویسنده به ما میآموزد که باید هر لحظه به اعمال و نیات خود توجه کنیم و از غفلت دوری کنیم. او توصیه میکند که از هر چیزی غیر از حق در دل خود دوری کنیم و همواره در جستجوی حقیقت باشیم. تربیت روحی و اخلاقی نیز از موضوعات مهم متن است؛ به طوری که اگر توجه کافی به اخلاق و تربیت نداشته باشیم، ممکن است از مسیر درست منحرف شویم. در نهایت، تمرکز بر خدا و دوری از وابستگیهای دنیوی مورد تاکید قرار میگیرد.