نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۹۸ - تمثیل جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

خس و خاشاک بین که در تگ پا

می رود لحظه لحظه جای به جا

جنبش خس اگر ز خس دانی

رخش در کوی شرک می رانی

ور نبینی به غیر جنبش باد

وز خس و جنبشی نیاری یاد

غرقه موج بحر توحیدی

خسرو بارگاه تفریدی

ور همی بینی اش ز باد اما

دانی از جنبش خسش پیدا

عارف کاملی ز اهل طریق

کرده منزل به ذوره تحقیق

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به تمثیل خس و خاشاک اشاره دارد که در تکاپو و حرکت‌اند. نشان می‌دهد که اگر کسی فقط به جنبش باد توجه کند و فراتر از آن نبیند، دچار غفلت شده است. همچنین، شاعر به مقام والای عارفان و افرادی که در مسیر حقیقت گام برداشته‌اند، اشاره می‌کند و به اهمیت مشاهده و شناخت عمیق‌تر از پدیده‌ها می‌پردازد. در واقع، این شعر به درک عمیق از معانی و نشانه‌ها در دنیا و تغییرات آن اشاره دارد.