بخش ۶ - اشارت به علم جامی
جامی / اعتقادنامه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
هست بعد از حیات علم و شعور
علمی از سبق جهل و فکرت دور
متعلق به جمله کلیات
متجاوز ازان به جزئیات
ذره ای نیست در مکین و مکان
که نه علمش بود محیط به آن
عدد ریگ در بیابان ها
عدد برگ ها به بستان ها
همه نزدیک او بود ظاهر
همه در علم او بود حاضر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به شناخت و علم universal اشاره دارد که پس از زندگی و شعور پدید میآید. علم از جهل گذشته و به کلیات و جزئیات میپردازد. هیچ ذرهای در مکان و زمان وجود ندارد که از علم الهی خارج باشد. حتی تعداد ریگها در بیابان و برگها در باغ نیز در علم او حاضر و قابل درک هستند. به طور کلی، همه موجودات در علم خداوند در دسترس و مشخصاند.