بخش ۷ - اشارت به ارادت جامی
جامی / اعتقادنامه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
وز پی آن بود ارادت و خواست
خواستی لایزال بی کم و کاست
فعل هایی که از همه اشیا
نو به نو در جهان شود پیدا
گر ارادی بود چو فعل بشر
ور طبیعی بود چو سیل و حجر
منبعث جمله از مشیت اوست
مبتنی بر کمال حکومت اوست
نخلد بی ارادتش خاری
نگسلد بی مشیتش تاری
فی المثل گر جهانیان خواهند
که سر مویی از جهان کاهند
گر نباشد چنان ارادت او
نتوان کاستن سر یک مو
ور همه در مقام آن آیند
که بر آن ذره ای بیفزایند
ندهد بی ارادت او سود
نتوانند ذره ای افزود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بررسی مفهوم اراده و مشیت الهی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که خواست و اراده الهی بر تمام امور حاکم است و هیچ فعلی از اشیا بدون اراده او وقوع نمی‌یابد. وی اشاره می‌کند که حتی کوچک‌ترین تغییرات در جهان، مانند کم یا زیاد کردن چیزی، به اراده و مشیت خداوند وابسته است و بدون اراده او، هیچ حرکت و تغییری امکان‌پذیر نیست. در نهایت، تأکید می‌شود که تمام امور جهان در دایره قدرت و اراده خداوند قرار دارد و اوست که بر همه چیز تسلط دارد.