بخش ۴ - سلطان العارفین قدس الله تعالی سره در بادیه کله ای دید بر وی نوشته خسرالدنیا و الآخرة از زمین برداشت و بوسه داد و فرمود که این سر صوفیی است که دو جهان را برای خدای درباخته است جامی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره عمیق‌ترین معانی روحانی و عشق به خدا سخن می‌گوید. شاعر از بایزید بسطامی و حالت او در یک روز سفر یاد می‌کند که به طور تصادفی کله‌ای فرسوده را در بیابان می‌بیند. بر روی آن کله آیتی نقش بسته که به بی‌ارزشی دنیا و آخرت اشاره دارد. بایزید در مقابل این نوشته به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد، بوسه می‌زند و می‌گرید، زیرا این کله نمایانگر یک صوفی است که همه چیز را برای خدا داده است. شاعر می‌گوید که کسی که در این راه قدم برمی‌دارد و از دنیا و آخرت خود می‌گذرد، بی‌نهایت خوشبخت است. او به جای طلب دو جهان، فقط خدا را می‌طلبد و در عوض، دو جهان را به دست می‌آورد و یک خدای حقیقی را می‌خرد. شاعر تأکید می‌کند که هر چه از دنیای مادی و مذهبی دارد، در عشق به خدا می‌بازد و با این باخت، سود واقعی را به دست می‌آورد.