بخش ۷۶ - خلاص شدن مسخره فرعونیان از غرقه شدن به واسطه آنکه خود را به صورت موسی علیه السلام برآوردی و مسخرگی کردی جامی
جامی / دفتر دوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
زآل فرعون بود ناسره ای
هرزه گو مسخ روی مسخره ای
بود بر صورت کلیم الله
گاه و بیگاه با عصا و کلاه
پیش فرعونیان ز ناسرگی
مثل موسی شدی به مسخرگی
سر به تقلید وی برآوردی
هر چه دیدی ز وی همان کردی
ماتم غرق را چو زد جبریل
جامه عمر قبطیان در نیل
نشد آن مسخره هلاک ز غرق
ریخت موسی ز درد خاک به فرق
کای نکوکار ازاین تبه کردار
از همه بیش دیده ام آزار
وی بدین مکرمت چه ارزنده ست
که همه مرده اند و وی زنده ست
گفت حق کای گزیده وی یکچند
ساختی با تو خویش را مانند
هر که بر صورت گزیده ماست
به عذاب مخالفان نه سزاست
آن تشبه که از عداوت خاست
بین که چون مرگ کاه و عمر فزاست
آن که از محض دوستی خیزد
کس چه داند که تا چه انگیزد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تمثیل برخورد فرعون و موسی اشاره دارد. فرعونیان، با مسخرگی و تقلید از موسی، به تأسیس خودشان ادامه میدهند، در حالی که موسی در کمال نیکوکاری و با نارضایتی از ظلم آنان، در سختیها پا برجا میماند. در نهایت، خداوند به موسی توجه میکند و به او قدرت میدهد تا با قهر فرعونیان مقابله کند. شاعر به نوعی ناپایداری دشمنی و عاقبت نیکوکاران پرداخته و بر این نکته تأکید دارد که تشبه به دیگران از روی دشمنی، سرانجامی جز هلاکت ندارد، در حالی که دوستی و خلوص نیت ممکن است به بخشش و نجات منجر شود.