بخش ۴۹ - اشارت به خونریزی شیرویه خسرو را و نامبارکی آن بر وی جامی
جامی / سلامان و ابسال / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
غرقه خون چون خسرو از شیرویه خفت
نکته ای خوش در حق شیرویه گفت
که بدان شاخی که آب از اصل خورد
سر کشید از آب و قصد اصل کرد
اصل را چون کند و شد میدان فراخ
خشک و بی بر بر زمین افتاد شاخ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیت، نسبت به شیرویه که خسرو را کشته، اشاره میشود. شاعر یادآوری میکند که شیرویه در حق خسرو نکتهای مثبت گفته است. سپس به تمثیلی درباره درخت و ریشه اشاره میکند؛ که ریشهای که آب مینوشد، اگر از آب جدا شود و بخواهد به ریشه بازگردد، میمیرد و در نهایت بر روی زمین میافتد. این تصاویر نمادین به مفهومی عمیقتر درباره عواقب عمل و سرنوشت اشاره دارد.