بخش ۷۳ - عذر خواستن مادر اسکندر حکیمان را جامی
جامی / خردنامه اسکندری / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
چو آن در پس ستر عصمت مقیم
شنید آنچه بشنید از هر حکیم
بر ایشان در معذرت باز کرد
به پرده درون این نوا ساز کرد
که ای رازدانان دانش پژوه
گشاینده مشکل هر گروه
بنای خرد را اساس از شماست
دل بخردان حق شناس از شماست
ز دید از کرم خیمه بر باغ من
شدید از خرد مرهم داغ من
بگفتید صد نکته دلکشم
نشاندید ز آب سخن آتشم
ز گیتی پریشان دلی داشتم
ز دور فلک مشکلی داشتم
ز انفاستان گشت حل مشکلم
به سر حد جمعیت آمد دلم
درین نیلگون کاخ مینا نما
جهان جمله کورند و بینا شما
چو بینا نباشد که دارد نگاه
به ره کور را از فتادن به چاه
جهان از شما مطرح نور باد
وز آن نور چشم بدان دور باد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیت‌ها، گوینده به حکیمان و دانشمندان اشاره می‌کند که در پس پرده‌ای از عصمت و پاکی زندگی می‌کنند. او به آنان معذرت می‌خواهد و از تلاش‌هایشان برای گشایش مشکلات و روشن کردن مسیرها تشکر می‌کند. گوینده می‌گوید که اساس خرد و دانایی از آن‌هاست و دل خردمندان به واسطه وجود آن‌ها شاداب است. او از مشکلاتی که در زندگی داشته و از روشنگری‌های آنان به خوبی یاد می‌کند و می‌گوید که آن‌ها مانند نوری در تاریکی عمل می‌کنند و انسان‌ها بدون هدایت آن‌ها ممکن است به بی‌راهه بروند. در نهایت، او تأکید می‌کند که جهان بدون این نور و دانش، کور است.