نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۲ جامی

جامی / روضهٔ نخستین (در ذکر احوال مشایخ صوفیه) / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

رویم - قدس سره - گفته است: جوانمردی آن است که برادران خود را معذور داری و بر زلتی که از ایشان واقع شود با ایشان چنان معامله نکنی که از ایشان عذر باید خواست.

جوانمردی دو چیز است ای جوانمرد

به سویم گوش کن تا گویمت راست

یکی آن کز رفیقان درگذاری

اگر هر لحظه بینی صد کم و کاست

دویم آن کز تو ناید هیچگاهی

چنان کاری که باید عذرشان خواست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

رویم - قدس سره - بیان می‌کند که جوانمردی به معنای عذر پذیرفتن از برادران و دوستان است و نباید به اشتباهات آنها واکنش منفی نشان داد. او به دو اصل مهم اشاره می‌کند: ۱. باید از دوستان خود چشم‌پوشی کنی و نپنداری که هیچ‌وقت آنها بی‌عیب و نقص هستند. ۲. خودت نباید عملی انجام دهی که دیگران مجبور شوند از تو عذرخواهی کنند. به این ترتیب، جوانمردی شامل بخشش و عدم قضاوت درباره دیگران و نیز مسئولیت‌پذیری در رفتار خود است.