بخش ۸ جامی
جامی / روضهٔ نخستین (در ذکر احوال مشایخ صوفیه) / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ذوالنون - قدس سره - پیش یکی از مشایخ مغرب رفت به جهت مسئله ای؟ گفت: بهر چه آمدی؟ اگر آمده ای که علم اولین و آخرین بیاموزی آن را روی نیست این همه خالق داند، و اگر آمده ای که او را جویی آنجا که اول گام برگرفتی او خود آنجا بود.
زین پیش برون ز خویش پنداشتمت
در غایت سیر خود گمان داشتمت
اکنون که تو را یافتم آنی دانم
کاندر قدم نخست بگذاشتمت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ذوالنون، یکی از عارفان بزرگ، به یکی از مشایخ مغرب مراجعه کرد تا دربارهای علمی توضیح بگیرد. مشایخ از او پرسید که چرا آمده است. او بیان کرد که اگر هدفش یادگیری علم الهی است، این علم نزد خالق است و انسان نمیتواند به آن دست یابد. و اگر هدفش جستجوی خداست، باید بداند که خدا در ابتدا و از همان نخستین گام همواره با او بوده است. در واقع، او در سفر معنوی خود، در ابتدا از خود دور میپنداشت و اکنون متوجه شده که در ابتدا، خداوند همواره کنار او بوده است.