نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۷ جامی

جامی / روضهٔ سوم (در ذکر پادشاهان) / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

ارسطاطالیس گوید: بهترین پادشاهان آن است به کرگس ماند گرداگرد او مردار، نه آن که به مردار ماند گرداگرد او کرگس، یعنی می باید که وی از حال حوالی خود آگاه باشد و حوالی وی غافل، نه وی از حال حوالی خود غافل باشد و حوالی وی از حال وی آگاه.

پادشه باید که باشد همچو کرگس با خبر

زانچه افتاده ست گرداگرد او مردارها

نی چو مرداری که گردش صف کشیده کرگسان

تیز کرده بهر نفع خود بر او منقارها

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

ارسطو پیشنهاد می‌کند که بهترین پادشاهان باید شبیه کرگس باشند، یعنی باید از وضعیت اطراف خود آگاه باشند و به مشکلات و چالش‌ها توجه کنند. او تأکید می‌کند که پادشاه نباید مانند کرگس‌های مرده باشد که تنها به فکر منافع خود هستند، بلکه باید هوشیار و مراقب اوضاع پیرامون خود باشد. پادشاهی که از وضعیت دیگران غافل باشد، به مانند مرداری است که کرگس‌ها در اطراف او جمع شده‌اند.