نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۰ جامی

جامی / روضهٔ ششم (در مطایبه) / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

بخش 1

طبیبی را دیدند که هرگاه به گورستان رسیدی ردا در سر کشیدی از سبب آنش سؤال کردند گفت: از مردگان این گورستان شرم می دارم، بر هر که می گذرم ضربت من خورده است و در هر که می نگرم از شربت من مرده است!

ای رای تو در علاج بیمار علیل

برآمدن مرگ قدوم تو دلیل

در کشور مات منت جان ستدن

برداشته ای ز گردن عزرائیل

یکی از حکما گفته است: طبیب ناقص وباست مر عامه را.

بخش 2

ای که هستی ز طب ناقص خویش

عامه خلق را به جای وبا

چه عجب گر کنند نفرینت

هست نفرین تو دعای وبا

بخش 6

ای صنعت طب شکسته بازار از تو

هرچند بود به رنج بیمار از تو

المنة لله که عجب خوشنودند

غسال و کفن فروش و حفار از تو

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، طبیبی به گورستان می‌رود و به مردگان احترام می‌گذارد. او بیان می‌کند که از مردگان شرم دارد زیرا هر کس که نزد او آمده، از درمانش مرده است. شاعر به نقد پزشکی می‌پردازد و می‌گوید پزشکی که نتواند بیماران را درمان کند، باعث رنج و مرگ آن‌ها می‌شود. او به طعنه می‌گوید که این پزشک حتی باعث رونق کار غسال‌ها و کفن‌فروشان شده است. در نهایت، اشاره می‌کند که از درمان‌های نادرست او ممکن است عوام او را نفرین کنند، که این نفرین به نوعی دعا برای بیماری است. متن به نقد وضعیت پزشکی و عواقب آن بر بیماران می‌پردازد.