نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۳ جامی

جامی / روضهٔ هشتم (در حکایات حیوانات) / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

روباه بچه ای با مادر خود گفت: مرا حیله ای بیاموز که چون به کشاکش سگ در مانم خود را برهانم. گفت: آن حیله فراوان است اما بهترین همه آن است که در خانه خود بنشینی، نه او تو را بیند و نه تو او را بینی.

چو با تو خصم شود سفله ای نه از خرد است

که در خصومت او مکر و حیله ساز کنی

هزار حیله توان ساخت وز همه آن به

که هم ز صلح و هم از جنگش احتراز کنی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

روباه بچه از مادرش می‌خواهد که به او حیله‌ای یاد بدهد تا در مواجهه با سگ‌ها بتواند خود را نجات دهد. مادر او می‌گوید که راه‌های زیادی وجود دارد، اما بهترین راه این است که در خانه بماند تا نه سگ او را ببیند و نه او سگ را. او توضیح می‌دهد که وقتی با دشمنی ضعیف مواجه می‌شوی، بهتر است از تقابل پرهیز کنی و به جای فریب و حیله، از صلح و دوری از جنگ بهره‌ ببری.