بخش ۸ جامی
جامی / روضهٔ هشتم (در حکایات حیوانات) / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
پنج پایک را گفتند چرا به شکل کج پیکران افتادی و پای در میدان کجروی نهادی؟ گفت: از مار تجربه برداشتم که با آن راستی و راستروی همیشه از سنگ جفا سرکوفته است یا از زخم ستم دم بریده.
هرجا پری به صورت خود گردد آشکار
او را چو جان کشند در آغوش خویش تنگ
هرجا به شکل راست برآید به سان مار
سنگین دلان ز دور زنندش به چوب و سنگ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پنج پایک در پاسخ به سوال درباره‌ی کجروی‌اش گفت که از مار تجربه آموخته است؛ زیرا مار با راست‌رویی‌اش همواره از گزند سنگ‌ها و ظلم‌ها آسیب می‌بیند. او به این نتیجه رسیده که هر جا موجودی به شکل واقعی و راستین خود ظاهر شود، ممکن است مورد آزار و اذیت قرار گیرد. در نتیجه، او به سمت کجروی رفته تا از آسیب‌ها دور بماند.