بخش ۱۰ جامی
جامی / روضهٔ هشتم (در حکایات حیوانات) / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)
کبوتر را گفتند چونست که تو دو بچه بیش برنیاری و چون مرغ خانگی بر بیشتر از آن قدرت نداری؟ گفت: بچه کبوتر غذا از حوصله مادر و پدر می خورد و چوژه مرغ خانگی از مزبله بر هر راهگذر، از یک حوصله غذای دو بچه بیش نتوان داد و از نیم مزبله در روزی هزار چوژه توان گشاد.
خواهی که شوی حلال روزی
همخانه مکن عیال بسیار
دانی که درین سراچه تنگ
حاصل نشود حلال بسیار
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
کبوتر به این سوال پاسخ می‌دهد که چرا فقط دو بچه می‌آورد، در حالی که مرغ خانگی می‌تواند بیشتر از اینها داشته باشد. او می‌گوید که بچه‌کبوترها غذا را از والدین خود می‌خورند و نمی‌توانند مانند جوجه‌های مرغ خانگی از منابع مختلف غذا پیدا کنند. بنابراین، تعداد بچه‌هایی که کبوتر می‌تواند پرورش دهد محدود است. در نهایت، این جمله مطرح می‌شود که اگر می‌خواهی روزیت حلال باشد، نباید خانواده‌ای بزرگ داشته باشی، چون در فضایی تنگ نمی‌توان به راحتی نیازهای زیادی را تأمین کرد.