شمارهٔ ۲ جامی
جامی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
جامی ابنای زمان از قول حق صم اند و بکم
نام ایشان نیست عندالله به جز شرالدواب
گردن همت بکش از ربقه تقلیدشان
ورنه افتی عاقبت از منهج صدق و صواب
در بیابان سیهدیهم دهد سرگشته جان
هر که را باشد دلیل ره اذا کان الغراب
در لباس و دوستی سازند کار دشمنی
حسب الامکان واجب است از کید ایشان اجتناب
شکل ایشان شکل انسان فعلشان فعل سباع
هم ذیاب فی الثیاب او ثیاب فی ذیاب
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
مولانا جامی در این ابیات به نقد افرادی میپردازد که در زمان خود به ظواهر و تقلید از دیگران مشغولند و بندهٔ زمانه هستند. او میگوید که این افراد در نظر خداوند جز بدترین مخلوقات به حساب میآیند. او توصیه میکند که باید از تقلید بیفکر آنها دوری کرد و در پی حقیقت و درستکاری بود. همچنین به این نکته اشاره میکند که دشمنی در لباس دوستان خود را پنهان کردهاند و باید از نیرنگهای آنها احتیاط کرد. در نهایت، او این افراد را به درندگان تشبیه کرده و هشدار میدهد که بدون درک و آگاهی، آدمی در دام آنان گرفتار خواهد شد.