نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۲ جامی

جامی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

هر که ناکس بود در اصل و سرشت

به تقالیب دهر کس نشود

سگ مگس را اگر کنی مقلوب

قلب آن غیر سگ مگس نشود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این بیت به این معناست که هر کس از نظر ذات و اصل، نادرست و ناکجا باشد، هرگز نمی‌تواند به خوبی تغییر کند یا به شخصیتی بهتر تبدیل شود. این مثال را با مقایسه سگ و مگس می‌آورد: حتی اگر سگ بخواهد مگس باشد و به ظاهر تغییر کند، در عمق وجودش همچنان یک سگ است و هرگز خود را به عنوان مگس نمی‌تواند بپذیرد.