شمارهٔ ۲۳ جامی
جامی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
دلا منشین درین ویرانه چون چغد
سوی مرغان قدسی آشیان پر
بود گیتی درختی سر به سر شاخ
ولی جمله سوی یک اصل رهبر
ز هر شاخی سوی آن اصل ره جوی
چو آن را یافتی از شاخ بگذر
نباشد شیوه مرغان زیرک
نشستن هر زمان بر شاخ دیگر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تشبیه انسانها به پرندگان پرداخته و میگوید که انسان نباید در دنیای ویران و بیمعنی (چغد) بماند. او باید به سمت اهداف و ارمانهای بلند (مرغان قدسی) پرواز کند. هرچند که در دنیای مادی (درختی با شاخههای مختلف) وجود دارد، ولی باید به یک اصل و هدایتکننده واحد (اصل) توجه کند و در مسیر آن حرکت کند. نشستن بر شاخههای مختلف و گشتوگذار بیهدف، شیوهای نادرست برای انسانهای زیرک نیست.