شمارهٔ ۱۷ جامی
جامی / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
قرب تو به اسباب و علل نتوان یافت
بی سابقه فضل ازل نتوان یافت
بر هر چه بود توان گرفتن بدلی
تو بی بدلی تو را بدل نتوان یافت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان این نکته میپردازد که قرب و نزدیکی به خداوند از طریق اسباب و علل دنیوی ممکن نیست و تنها از لطف و فضل الهی حاصل میشود. همچنین، میفرماید که هر چیزی را میتوان جایگزین کرد، اما برای ذات بینظیر و بیبدیل خداوند، هیچ مشابه و جایگزینی وجود ندارد.