شمارهٔ ۴۴ جامی
جامی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
به نان خشک کاوردی به پیشم
چرا باشی به جود خویش غره
کماج خیمه را ماند که نتوان
ز وی کندن به دندان نیم ذره
چو نان تو ز چوب آمد چه بودی
که بودی زآهنم دندان چو اره
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به نان خشک و بیمزهای اشاره میکند که به او داده شده و از این وضعیت ناامید است. او به سرنوشت و فریب خود میپردازد و به نوعی به خودی خود انتقاد میکند. شاعر به این نکته میرسد که نان خشک مانند چیزی است که نمیتوان با دندانهای ضعیف خود (که مثل اره از آهن است) آن را خورد، و به همین دلیل است که خود را در وضعیت دشواری میبیند. به طور کلی، شعر به احساس نارضایتی و ناامیدی از شرایط زندگی اشاره دارد.