شمارهٔ ۱۶ جیحون یزدی
جیحون یزدی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قوش کبک‌انداز من چون پر همّت وا کند
چنگل او پنجه اندر پنجه عنقا کند
خود نه تنها دشت را حمرا کند از خون کبک
نسر طایر را شکار از گنبد خضرا کند
گاو غبرا ناف دزدد شیر گردون جان دهد
چون سوی پایین بود یا عزم بر بالا کند
گوییا دارد ید بیضا که برباید به قهر
فی‌المثل کبک ار بنه در بیضه بیضا کند
گر مَلَک زیر فلک بر شکل تیهو بگذرد
شاهباز آسا ورا صد رخنه بر اعضا کند
فر پرش طایر اقبال را بهجت دهد
بانگ زنگش چنگ شور‌انگیز را رسوا کند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شعر درباره‌ی قدرت و شجاعت قوش و پرندگان است. شاعر با استفاده از تصاویر زیبا، توصیف می‌کند که قوش چگونه می‌تواند با قدرتی فراوان، زمین و آسمان را تحت تأثیر قرار دهد و جناح‌های خود را به سوی بالا و پایین پرواز می‌دهد. همچنین به تأثیر خون کبک و نسر در فضای دشت اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه این پرنده می‌تواند همه چیز را به وجود خود تسلط دهد. قوش همچون یک شاهباز قدرتمند، قادر است به هر سو پرواز کند و فضای دشت را با زیبایی و شور خود پر کند. این تصویرسازی‌ها نشان از عظمت و رزمندگی این پرنده دارد.