نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۶۰ خاقانی

خاقانی شروانی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

چون گشایند اهل همت دست خود

کهتران را پای‌بست خود کنند

رادمردان غافلانِ عهد را

از شراب جود، مست خود کنند

سربلندان چون به مخدومی رسند

خادمی را خاک پست خود کنند

مهتران چون خوان احسان افکنند

کهتران را هم‌نشست خود کنند

گر عمامه دیگری بندد رواست

لیکن استنجا به دست خود کنند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به رفتار و مقام افرادی که در موقعیت‌های بالاتر هستند، اشاره می‌کند. او می‌گوید که افراد با همت باید به دیگران یاری رسانند و از قدرت خود برای کمک به کسانی که در موقعیت پائین‌تری قرار دارند، استفاده کنند. او همچنین به جایگاه و وظایف افراد اشاره می‌کند؛ به عنوان مثال، بزرگان باید از مقام خود برای خدمت به دیگران بهره ببرند و در تقسیم نعمت‌ها انصاف را رعایت کنند. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که اگر کسی در موقعیتی پایین‌تر قرار گیرد، نباید نگران باشد و می‌تواند با شجاعت به کار خود ادامه دهد.